Były pracownik COA opisał w książce, że obecny model opieki nad azylantami może pogłębiać ich traumy. Autor wskazuje na brak stałości, ciągłe przenosiny i niedobór specjalistycznej pomocy psychologicznej, które utrudniają powrót do równowagi po ucieczce z konfliktów.

COA odpowiada, że stara się łączyć bezpieczeństwo, integrację i ekonomię skali, a warunki w ośrodkach zależą od dostępnych zasobów. Roboty publiczne i kursy językowe mają skrócić czas bezczynności, ale kolejki do specjalistów wciąż bywają długie.

Polacy pracujący w sektorze opieki, edukacji i organizacjach pomocowych widzą to z bliska. Wolontariusze uczą języka, pomagają w formalnościach i wspierają rodziny w pierwszych miesiącach. Wielu zgadza się, że ciągłość wsparcia psychologicznego jest równie ważna jak dach nad głową.

Eksperci zwracają uwagę, że lepiej działają mniejsze ośrodki z przewidywalną kadrą i siatką lokalnych partnerów – szkół, przychodni, NGO. Koszt jednostkowy może być wyższy, ale integracja szybsza, a ryzyko kryzysów mniejsze.

Debata wróci do politycznego kalendarza, gdy rząd zdecyduje o długoterminowych ramach dla przyjmowania uchodźców, w tym z Ukrainy. Książka może stać się impulsem do zmian standardów opieki.