Irlandia jako pierwszy kraj w UE zamienia eksperyment z podstawowym dochodem dla artystów w stałe rozwiązanie. Chodzi o stałe wsparcie finansowe, które ma stabilizować dochody twórców i dać im czas na pracę nad sztuką, zamiast gonitwy między zleceniami a „pracami dorywczymi”.

Według materiału NOS każdy euro wydany na ten program przyniósł irlandzkiej gospodarce 1,39 euro zwrotu. Artyści inwestowali w sprzęt, studia nagraniowe i własne projekty, co napędzało lokalny rynek usług, wynajmu i wydarzeń kulturalnych.

Dla polskich muzyków, grafików czy aktorów mieszkających w Holandii ta decyzja to ważny sygnał. Nie chodzi tylko o zasiłek – to komunikat, że kultura to realna gałąź gospodarki, która potrzebuje przewidywalności, by dojrzewać i eksportować talent.

Irlandzki model nie przeniesie się jeden do jednego do innych krajów, ale presja, by wspierać twórców w sposób systemowy, będzie rosła. W praktyce może to oznaczać więcej mikrograntów, nowych ulg podatkowych albo miejskich programów studyjnych.

Dla miast takich jak Amsterdam, Utrecht czy Rotterdam – gdzie żyją i pracują tysiące polskich kreatywnych – to też lekcja o infrastrukturze: dostępnych przestrzeniach do pracy, łatwiejszym wynajmie i sieciach wsparcia, które pomagają przetrwać słabsze miesiące.