Setki tysięcy minut odsłuchów, a na koncie raptem nieco ponad 200 euro – taką rozliczeniową rzeczywistość opisała ostatnio jedna z autorek. Sprawa rozgrzała środowisko twórców i wydawców, bo stawki w serwisach z audiobookami i e-bookami bywają tak niskie, że trudno mówić o utrzymaniu z pisania.

Według relacji zebranych przez NOS, platformy płacą głównie „za minutę”, a tajemnice kontraktów zostają w szafach z napisem „tajemnica handlowa”. Związek autorów mówi wprost: przy takich rozliczeniach literatura traci różnorodność, bo coraz trudniej tworzyć zawodowo, nie mówiąc o inwestycji w nagrania lektorskie.

Dla Polaków w Holandii – piszących po polsku czy nagrywających audiobooki – to ważny sygnał. Przed wrzuceniem tytułu do streamingu warto policzyć koszty studia, lektora i korekty oraz sprawdzić alternatywne modele: sprzedaż bezpośrednią, biblioteki cyfrowe czy ograniczoną ekskluzywność.

Wydawcy bronią się, że streaming to inny rynek niż papier, a „słuchacz” nie zawsze jest „czytelnikiem”. Tyle że rachunek na koniec miesiąca jest bezlitosny – bez przejrzystości i minimalnych stawek branża pozostaje polem do testów, nie stabilnym źródłem dochodu.

Rynek prawdopodobnie będzie ewoluował w stronę bardziej jasnych zasad i lepszych metryk (np. ukończenie książki, a nie sama liczba minut). Pytanie, kto pierwszy zrobi ruch: platformy, ustawodawca czy sami twórcy, którzy powiedzą „sprawdzam” i zaczną dyktować warunki.