Amsterdam robi kolejny krok w stronę stworzenia pomnika poświęconego pracownikom migrującym. Miasto zabezpieczyło na ten cel 400 tysięcy euro, co przybliża projekt do realizacji i pokazuje, że temat pamięci o pracy „przyjezdnych” przestał być niszowy.

Dla Polaków mieszkających w Holandii to wątek szczególnie symboliczny. Przez lata byliśmy jedną z największych grup pracowników z zagranicy – w budownictwie, logistyce, opiece, gastronomii, sprzątaniu. Niewiele osób stawia pomniki za to, że ktoś codziennie po prostu robi swoją robotę.

Pomnik może być też formą rozmowy o warunkach pracy. W Holandii obraz migranta bywa rozdarty: z jednej strony gospodarka potrzebuje rąk do pracy, z drugiej łatwo o stereotypy i polityczne napięcia. Taki projekt ma szansę przypomnieć, że za słowem „migracja” stoją konkretne biografie i rodziny.

W praktyce ważne będzie, jak pomnik zostanie zaprojektowany i gdzie stanie. Lokalizacja potrafi przesądzić o tym, czy będzie żywym miejscem pamięci, czy tylko obiektem, obok którego wszyscy przechodzą obojętnie.

Jest też pytanie o reprezentację: czy projekt pokaże różne fale migracji – nie tylko współczesną, ale i tę sprzed dekad. Amsterdam budowali i odbudowywali ludzie z wielu krajów, a miasto coraz częściej próbuje to opowiadać uczciwie, bez upiększania.

Dla części mieszkańców brzmi to abstrakcyjnie, ale w dłuższym terminie takie symbole wpływają na to, kto czuje się „u siebie”. Jeśli w przestrzeni miasta widać, że ktoś docenia wkład pracowników migrujących, łatwiej budować wspólnotę i wzajemny szacunek.

W kolejnych miesiącach kluczowe będą konsultacje i wybór formy upamiętnienia. Warto śledzić temat także jako społeczność – bo jeśli ma to być pomnik „nas wszystkich”, to dobrze, by głos różnych grup naprawdę wybrzmiał.