Holenderski urząd imigracyjny IND zapłacił w zeszłym roku aż 79 milionów euro kar (dwangsommen) za zbyt długie rozpatrywanie wniosków azylowych. To ponad dwa razy więcej niż rok wcześniej i mocny sygnał, że zaległości nie są „chwilową zadyszką”, tylko systemowym problemem.

Jak podaje NU.nl, IND już wcześniej przyznawał, że nie da rady szybko nadrobić opóźnień. Te kary to nie abstrakcyjna liczba w tabeli – to pieniądze z budżetu publicznego, które mogłyby pójść na dodatkowych urzędników, tłumaczy czy cyfryzację procedur, a zamiast tego są „kosztem spóźnienia”.

W praktyce oznacza to dłuższą niepewność dla osób czekających na decyzje, a dla gmin – trudniejsze planowanie miejsc w ośrodkach i wsparcia socjalnego. Im dłużej trwają procedury, tym bardziej rośnie presja na lokalne usługi, od mieszkalnictwa po szkoły.

Dla Polaków mieszkających w Holandii temat ma kilka wymiarów. Po pierwsze, wiele osób pracuje w sektorach, które odczuwają skutki napięć migracyjnych: logistyka, ochrona, sprzątanie, opieka. Po drugie, przeciążone instytucje państwa zwykle oznaczają wolniejsze działanie także w innych sprawach administracyjnych.

Politycznie to paliwo dla sporów o to, czy państwo powinno zmieniać prawo, zwiększać zasoby, czy „odcinać” możliwości odwołań. Z perspektywy zwykłych ludzi problem jest prosty: jeśli procedura trwa latami, to ani integracja, ani powroty nie działają dobrze.

W najbliższych miesiącach można się spodziewać kolejnych debat o finansowaniu IND i o tym, jak ograniczyć lawinę kar. Pytanie, czy znajdzie się rozwiązanie, które jednocześnie przyspieszy decyzje i nie obniży jakości postępowań – bo błędy w takich sprawach też później kosztują.

Dla wielu rodzin – także tych mieszanych narodowościowo – najważniejsze jest jedno: przewidywalność. A na razie Holandia pokazuje, że z przewidywalnością w sprawach migracyjnych ma poważny kłopot.